Türkiye'de gelir nasıl dağılıyor?
En üst %10, toplam gelirin %30,2'ini alıyor. En alttaki yarı ise %22,3'ini. Yani en zengin onda bir, en yoksul yarıdan daha fazlasını alıyor.
Dilim dilim gelir payları
Nüfus gelire göre on eşit dilime bölündüğünde her dilimin toplam gelirden aldığı pay. Herkes eşit kazansaydı her satır %10 olurdu.
- %0–10 dilimi
- %2,0
- %10–20 dilimi
- %3,4
- %20–30 dilimi
- %4,5
- %30–40 dilimi
- %5,6
- %40–50 dilimi
- %6,8
- %50–60 dilimi
- %8,2
- %60–70 dilimi
- %10,1
- %70–80 dilimi
- %12,6
- %80–90 dilimi
- %16,7
- %90–100 dilimi
- %30,2
Kaynak: TÜİK Gelir Dağılımı İstatistikleri 2025
Uçlar
- En üst %1
- %5,9
- En üst %10
- %30,2
- En üst %20
- %46,8
- En alttaki %20
- %5,4
- Üst %20 / alt %20
- 8,6×
Son satır, gelir eşitsizliğinin en çok kullanılan özetlerinden biri: en üstteki beşte bir, en alttaki beşte birin 8,6× kadarını alıyor.
Gini katsayısı ne anlatıyor
Türkiye'nin Gini katsayısı 0,41. Bu sayı eşitsizliği tek rakama indiriyor: 0 herkesin tıpatıp aynı kazandığı, 1 ise bütün gelirin tek kişide toplandığı durum. Gerçek ülkeler kabaca 0,25 ile 0,60 arasında duruyor.
Gini tek başına neyin değiştiğini söylemiyor. Aynı katsayı, altta yoksulluk artarken de üstte servet yoğunlaşırken de çıkabilir — o yüzden yukarıdaki dilim tablosu Gini'den daha çok şey anlatıyor.
Dağılımın şekli
İşaretin sağında kalan ince kuyruk nüfusun onda biri — ama gelirin %30,2'i orada.
Bu rakamlar nereden geliyor
Paylar TÜİK'in Gini katsayısı ve ortalama gelirinden türetilen lognormal modelden hesaplanıyor; TÜİK'in kendi yayımladığı çeyreklik paylarıyla karşılaştırması metodoloji sayfasında açık şekilde duruyor — modelin nerede saptığı dahil.
Aynı dağılıma tek tek çizgilerden bakmak istersen: ortalama ve medyan, asgari ücret, orta sınıf bandı ve yoksulluk sınırı. Rakamları kendi işinde kullanmak istersen veri ve atıf sayfası hepsini bir arada veriyor.
Sen hangi dilimdesin? Altı soru, on beş saniye.